Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có sự chú ý, suy nghĩ kỹ lưỡng để tránh sai sót, sơ suất hoặc tai nạn: Chỉ thái độ, hành động được thực hiện với sự tỉ mỉ, chu đáo, không hấp tấp, qua loa.
   • Có ý thức giữ gìn, phòng ngừa: Chỉ sự thận trọng trong lời nói, việc làm hoặc khi xử lý tình huống để bảo đảm an toàn, chính xác.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Anh ấy là người làm việc rất cẩn thận, ít khi mắc lỗi.
  • Hãy cẩn thận khi băng qua đường!
  • Cô giáo nhắc học sinh đọc đề bài cho cẩn thận trước khi làm bài.
  • Chiếc đồng hồ được lắp ráp một cách cẩn thận từng chi tiết nhỏ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ăn nói cẩn thận": nói chuyện thận trọng, cân nhắc lời lẽ.

  • Trong cuộc họp quan trọng, anh phải ăn nói cẩn thận.

• "giữ gìn cẩn thận": bảo quản, gìn giữ một cách tỉ mỉ, chu đáo.

  • Bà tôi giữ gìn cẩn thận những bức ảnh gia đình cũ.

• "cẩn thận từng li từng tí": (cách nói nhấn mạnh) rất cẩn thận, tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ nhất.

  • Người thợ kim hoàn cẩn thận từng li từng tí khi gắn viên kim cương.

Biến thể và từ gần giống

• Cẩn trọng (tính từ): thận trọng hơn, thường dùng trong văn phong trang trọng hoặc chỉ sự thận trọng cao độ trước quyết định, hành động quan trọng.

  • Nhà đầu tư cần cẩn trọng trong giai đoạn thị trường biến động.

• Chu đáo (tính từ): thể hiện sự quan tâm, lo liệu đầy đủ và tận tình (thường cho người khác), có phần nghĩa rộng hơn "cẩn thận".

  • Cô ấy là một người vợ chu đáo.

• Tỉ mỉ (tính từ): chú trọng đến từng chi tiết nhỏ, không bỏ sót.

  • Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ cao.

Từ đồng nghĩa

• Thận trọng: Có ý thức phòng ngừa, suy xét kỹ trước khi hành động.
• Kỹ lưỡng: Làm hoặc xem xét một cách đầy đủ, không sơ sài.

Từ trái nghĩa

• Cẩu thả: Làm qua loa, đại khái, thiếu trách nhiệm.
• Hấp tấp: Vội vàng, thiếu suy nghĩ chín chắn.
• Sơ suất: Thiếu cẩn thận dẫn đến sai sót, lỗi nhỏ.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Cẩn tắc vô ưu: (Thành ngữ Hán Việt) Cẩn thận thì không phải lo lắng. Ý khuyên nên làm việc gì cũng phải thận trọng, chu đáo.

  • Ông ta luôn tuân thủ nguyên tắc "cẩn tắc vô ưu" trong công việc.

• Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói: (Tục ngữ) Khuyên nên suy nghĩ rất kỹ, rất cẩn thận trước khi phát ngôn.